Ο/η καλλιτέχνης/ιδα ισούται με το έργο του/της; Είναι δυνατόν να ξεχωρίσουμε την οντότητα από το αποτύπωμα της; Και πώς θα μπορούσαμε να γράψουμε με ειλικρίνεια και αντικειμενικότητα όταν αγαπάμε την οντότητα αυτή; Θα αφήσω να το κρίνετε εσείς όταν διαβάσετε το βιβλίο της Κατερίνας Τσαμπά.
Με την Κατερίνα γνωριστήκαμε πριν πολλά, πολλά χρόνια μέσω της κοινής μας ανάγκης για προσφορά και στήριξη σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Έχω δει την πάλη της αλλά και την εξέλιξη της και είμαι πολύ περήφανη που κατόρθωσε να κλέψει από την Κλωθώ το νήμα της ζωής της και να το κεντήσει με τα δικά της θέλω.
Η ζωή δεν είναι ένα στρωτό μυθιστόρημα, αλλά σκόρπια θραύσματα πολλών μας ιστοριών. Η Κατερίνα Τσαμπά στο νέο της βιβλίο “Όλα λάθος”, παίρνει αυτά τα θραύσματα και τους δίνει φωνή, θυμίζοντάς μας ότι μέσα στο “λάθος” κρύβεται συχνά η πιο βαθιά μας αλήθεια.
Εσείς πόσες φορές έχετε νιώσει ότι ακολουθείτε ένα προσχέδιο ζωής που δεν σχεδιάσατε; Πόσες φορές νιώσατε ότι αυτό που θεωρούμε “σωστό”, είναι τελικά… όλα λάθος; Ο τίτλος λειτουργεί ως μια παραδοχή που μας απελευθερώνει. Δεν είναι μια καταδίκη, αλλά μια αφετηρία για να δούμε την καθημερινότητα με άλλο μάτι.
Τριάντα διηγήσεις και θραύσματα λοιπόν που αφορούν το τραύμα, τον πόνο, την αυτοεκτίμηση και ιδίως την έλλειψη αυτής, την εκμετάλλευση , την απόρριψη, την απουσία αλλά και την αγάπη κυρίως του εαυτού μας με σκοπό την λύτρωση, την αυτοπραγμάτωση.
Δεν θα γράψω για τα τεχνικά της γραφής της αφού η ίδια γνωρίζει να χειρίζεται τη γλώσσα και σωστά και καλά. Ξεκινά με το πολύ προσωπικό ποίημα ‘Εσύ’, που είναι αυτή, εγώ και εσείς όταν παλεύουμε και επιλέγουμε να είμαστε καλά.
Ακολουθεί το αγαπημένο μου ‘Δίχτυ’ όπου οι στίχοι του Νίκου Γκάτσου διάσπαρτοι μέσα στο διήγημα εξιστορούν τη μοναξιά και ένα τραγικό τέλος που μας θυμίζει ότι τα χαμόγελά πρέπει να τα ξοδεύουμε στους ζωντανούς.
Δεν γινόταν να λείπει η αγάπη για τα βιβλία και τη δουλειά της που ούτως ή άλλως σηματοδοτούν και την αλλαγή πλώρης στη ζωή της, με το ομώνυμο διήγημα ‘Όλα λάθος’ . Η λογοκρισία, η απόγνωση και η υποκρισία ξεσπούν και η ίδια γράφει:
[Φωνάζω με κάθε ικμάδα δύναμης που μου έχει απομείνει και οι λέξεις μου χτυπούν ανελέητα στα παράθυρα, τους τοίχους, το ταβάνι. Σπάνε, κόβουν, ματώνουν και σταυρώνουν τους πάντες και τα πάντα.]
Στο διήγημα ‘Αυτός΄ ο χρόνος χάνεται μαζί με ένα μυαλό που εκφυλίζεται. Στην ιστορία’ Ανείπωτα’ λαβωμένες καρδιές από ανείπωτα λόγια ψάχνουν την ελπίδα. Θάνατος, ζωή, εργασία, ταμπέλες, θυμός, δύναμη, αποδοχή είναι λίγα από τα θέματα που η συγγραφέας θίγει στις σελίδες αυτού του βιβλίου.
Σε αρκετές ιστορίες θα συναντήσουμε τη σχέση μητέρας-παιδιού και πώς αυτή διαμορφώνει την προσωπικότητα, την αυτοεικόνα και τη μετέπειτα ενήλικη ζωή του παιδιού.
Το σημείωμα της συγγραφέως αναφέρεται στη γραμμής SOS 15900 για την έμφυλη βία αφού και πολλές ιστορίες του βιβλίου καταπιάνονται με αυτό το θέμα. «Αν η εποχή μας δικαιολογεί τόσο εύκολα το έγκλημα, είναι γιατί υπάρχει η αδιαφορία για τη ζωή, που χαρακτηρίζει τον μηδενισμό» έγραφε ο Καμύ.
«Όταν η ζωή της κρεμάστηκε από μια λεπτή κλωστίτσα, σαν εκείνες που χρησιμοποιούν οι μοδίστρες όταν ράβουν τα μεταξωτά.»
γράφει η Κατερίνα στο μικροδιήγημα ‘Η δύναμή της’, όπου την κακοποίηση διαδέχεται η εκδίκηση.
Ενηλικίωση, πληγές, κλουβιά, πατριαρχία, οικογενειακή δυστυχία, κατάθλιψη, ενοχές, έλλειψη επικοινωνίας και η βαρύτητα των λέξεων κολυμπάνε στα γραπτά της συγγραφέως. Από τις αγαπημένες μου ιστορίες ‘Η κούκλα’ όπου βλέπουμε τον πόλεμο μέσα από τα μάτια ενός παιδιού.
«Στη λογοτεχνία βλέπουμε τη «βρωμιά», την αμφιβολία και το σκοτάδι του Άλλου»
είχα διαβάσει κάπου.
«Όλα στη ζωή είναι μια στιγμή. Εκείνη τη στιγμή που αποφασίζεις να πορευτείς μόνος ή με κάποιον μαζί. Μαζί, στο ταξίδι που λένε ζωή» αναφέρει η Κατερίνα.
Οι ήρωες και ηρωίδες της Κατερίνας είναι χαμένοι στο πλήθος, φοβούνται αλλά τολμούν. Πονάνε αλλά τρίζουν τα δόντια και συνεχίζουν. Πέφτουν αλλά σηκώνονται ξανά. Και το κυριότερο, ονειρεύονται και ελπίζουν.
Η συγγραφέας κλείνει το βιβλίο με το εξαιρετικό ποίημα ‘Ανθρωπάκι’ βάζοντας τα πράγματα στη θέση τους και βρίσκοντας τη λύτρωση.
Σας προσκαλώ να διαβάσετε αυτό το βιβλίο όχι για να συμφωνήσετε με όλα, αλλά για να τολμήσετε να αναρωτηθείτε: Μήπως ήρθε η ώρα να διορθώσουμε τα δικά μας “λάθη”;
Εκδόσεις Νίκας:
